Podstawy budowy noża – najważniejsze elementy konstrukcyjne

Ręcznie robiony nóż to narzędzie znane od setek tysięcy lat. Na przestrzeni dziejów wytwarzanie noży i wszelkiej broni białej z ostrzem stało się bardzo cenną umiejętnością, a rzemieślnicy, którzy potrafili wykonać wyjątkowy nóż, nigdy nie narzekali na brak pracy. Przez wieki w kontekście konstrukcji noży niewiele się zmieniło, a dzisiejsze noże nie różnią się zasadniczo od tych sprzed lat. Czy wiesz jednak z jakich elementów zbudowany jest nóż?

Dwa podstawowe elementy budowy każdego nożna

Bez względu na to, czy nóż służy do smarowania masła i został kupiony w supermarkecie, czy jest to ręcznie robiony nóż wykonany przez rzemieślnika, składa się on z dwóch podstawowych elementów. Są to:

  • rękojeść, czyli uchwyt, który służy do trzymania noża;
    oraz
  • głownia, czyli metalowa część tnąca.

To bardzo uproszczony podział i w zasadzie trudno z taką wiedzą uznać, że wie się cokolwiek, na temat konstrukcji noża. Jest to jednak dopiero początek, bo każdy z tych dwóch elementów składa się z szeregu kolejnych.

Nóż Paczesny Tech - Głownia w trakcje obróbki

Rękojeść noża – z czego się składa?

Rękojeść – jak już było wspomniane – to element, który służy do trzymania noża. Jednak fragment rękojeści, na którym bezpośrednio leży dłoń to trzon lub trzpień. Od dołu rękojeść zakończona jest głowicą – w pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że jest to zgrubienie, które z jednej strony poprawia uchwyt i minimalizuje ryzyko wysunięcia się noża z ręki, z drugiej, jeśli jest skonstruowane w odpowiedni sposób, może służyć do zadawania ciosów obuchowych. Ostatnim podstawowym elementem budowy rękojeści jest jelec, który znajduje się na styku rękojeści i głowni – zabezpiecza dłoń przez ześlizgnięciem się na ostrze.

Elementy głowni noża

Podstawowym elementem głowni jest ostrze noża, czyli zaostrzona powierzchnia, która służy do cięcia. Jeśli nóż jest obosieczny, z obu stron głowni ma ostrze. Jednak najczęściej spotykane noże to jednosieczne. W takich po przeciwnej stronie do ostrza znajduje się tak zwany grzbiet. Płaskie powierzchnie z obu stron głowni to płazy, a ostro zakończony czubek nazywany jest sztychem.

Podstawy noża już znasz

Nóż to powszechnie znane i stosowane od wieków narzędzie. Stąd przez ten czas coraz precyzyjniej opisywano jego konstrukcję. Szczególnie bogaty w tym zakresie jest język polski, który rozróżnia w sumie blisko 30 różnych elementów konstrukcyjnych noża – część z nich znajduje się w każdym nożu, część to rzadko spotykane elementy noży robionych ręcznie na zamówienie. Jeśli jesteś zainteresowany tematyką noży, to omówione powyżej elementy konstrukcyjne, na początek wystarczą. Trzeba bowiem pamiętać, że o wiele istotniejsze od tego, jak dany element się nazwie, jest to, w jaki sposób zostanie wykonany.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *